De complete reisgids voor Ollantaytambo

Even oriënteren

Ollantaytambo ligt waar de Patacancha-rivier in de Urubamba uitmondt, 60 km ten noordwesten van Cusco en 2.792 m boven zeeniveau. Het hele dorp loop je in twintig minuten van kant tot kant.

De Plaza de Armas is het middelpunt. Ten noorden ligt het Incaraster van Qosqo Ayllu; ten westen, bovenaan het plein, de ingang van de terrasvormige archeologische site; ten oosten klimt een pad naar Pinkuylluna; en 1,5 km ten zuidoosten, de Avenida Ferrocarril af, ligt het treinstation.

Vrijwel alles wat een bezoeker nodig heeft — hotels, restaurants, de markt, een geldautomaat, touroperators — ligt binnen drie blokken van het plein.

Een heel korte geschiedenis

Keizer Pachacútec veroverde de vallei halverwege de 15e eeuw en herbouwde Ollantaytambo als koninklijk landgoed: terrasakkers, een gepland dorp en daarboven een ceremonieel complex, alles in één keer uitgezet.

De Zonnetempel bovenaan werd nooit voltooid. De zes monolieten van roze ryoliet kwamen uit Cachiccata, een groeve zes kilometer verderop aan de overkant van de rivier, omhooggetrokken over hellingbanen die nog bezaaid liggen met achtergelaten blokken.

In 1537 bood Manco Inca hier weerstand: hij zette de vlakte eronder onder water via de Inca-irrigatiekanalen en verdreef de cavalerie van Hernando Pizarro — een van de weinige regelrechte Incaoverwinningen van de verovering. Kort daarna trok hij zich terug naar Vilcabamba.

De Spanjaarden hebben het dorp nooit herbouwd, en juist daarom overleefde het. Koloniale en moderne gebouwen staan op Incafundamenten in plaats van die te vervangen, waardoor het 15e-eeuwse stratenplan intact en bewoond bleef.

De hoogte en hoe je ermee omgaat

• Op 2.792 m ligt Ollantaytambo hoog, maar 600 m lager dan Cusco — daarom adviseren veel gidsen en artsen je eerste Andesnachten in de Heilige Vallei door te brengen en pas later naar de stad te gaan.
• Doe de eerste dag rustig aan. Loop langzaam, laat alcohol staan, drink veel meer water dan nodig voelt en eet licht.
• Cocathee (mate de coca) wordt overal aangeboden en helpt echt bij milde klachten. Acetazolamide is bij apotheken te krijgen, maar dat is een gesprek met je arts vóór vertrek.
• Hoofdpijn, kortademigheid op trappen en onrustig slapen zijn een dag of twee normaal. Verwardheid, braken of kortademigheid in rust zijn dat niet — daal af en zoek medische hulp.
• Bewaar Pinkuylluna, Moray op 3.500 m en Chinchero op 3.762 m voor je tweede of derde dag.

Tickets en wat ze dekken

• De archeologische site is alleen toegankelijk met de Boleto Turístico del Cusco. Een los ticket bestaat niet en pinnen is onbetrouwbaar — neem contant geld mee.
• Het volledige 10-dagenticket (ongeveer S/130 voor buitenlandse volwassenen) dekt zestien locaties, waaronder Sacsayhuamán, Pisac, Chinchero en Moray.
• Het deelticket Circuit III (ongeveer S/70, 2 dagen geldig) dekt alleen de locaties in de Heilige Vallei — Ollantaytambo, Pisac, Chinchero en Moray — en is de betere koop voor een korte reis.
• De zoutpannen van Maras vallen niet onder de Boleto en heffen bij de poort hun eigen kleine bijdrage. Pinkuylluna en de Incaoude stad zijn gratis.
• Machu Picchu staat volledig los, wordt verkocht door het Ministerie van Cultuur met een daglimiet en tijdgebonden toegang.

Geld, prijzen en fooien

• De munt is de Peruaanse sol (PEN). Kaarten worden geaccepteerd in hotels en de betere restaurants; vrijwel nergens anders.
• Er zijn maar een paar geldautomaten in het dorp en die raken leeg. Neem geld op in Cusco of Urubamba voordat je aankomt.
• Een menú del día — soep, hoofdgerecht en drankje — kost ongeveer S/15–25. Een toeristisch restaurant aan het plein vraagt het dubbele.
• Fooien is niet verplicht maar wel gebruikelijk: rond af in restaurants, een paar soles voor een mototaxi, en S/20–40 per persoon per dag voor een goede gids.

Wat je moet eten

• Trucha — riviervoorn, meestal gebakken of van de plaat — is het lokale basisgerecht en stelt zelden teleur.
• Cuy (cavia) en chicharrón de chancho zijn de klassieke feestgerechten en staan op de meeste kaarten.
• Soepen doen het zware werk op hoogte: quinoasoep, sopa criolla en chairo doen op 2.800 m meer voor je dan een biefstuk.
• Chicha de jora, het gegiste maïsbier, wordt geschonken in chicherías bij mensen thuis — let op een rode plastic zak aan een stok voor de deur.
• Choclo con queso, de reuzemaïs van de Heilige Vallei met verse kaas, is overal te koop en is de beste twee soles van je reis.

Wat je inpakt

• Laagjes. Het dagelijkse verschil tussen middagzon en kou na zonsondergang is hier groter dan het verschil tussen de seizoenen.
• Serieuze zonbescherming — hoed, hoge factor en een zonnebril. De uv op 2.800 m is genadeloos, zelfs onder bewolking.
• Schoenen met grip. De Incatreden, het Pinkuylluna-pad en de gladgesleten keien glijden elk op hun eigen manier.
• Een regenjas van november tot maart, en in elke maand een warme laag voor de avond.
• Contant geld in kleine biljetten, je paspoort voor de controles in de trein en bij Machu Picchu, en een hervulbare fles.

Hoe lang blijven

Feesten om rekening mee te houden

• Bajada de Reyes (6 januari) — Driekoningen, gevierd met processies, dans en een flinke hoeveelheid chicha.
• Señor de Choquekillka (wisselend, rond Pinksteren in mei of juni) — het eigen patroonfeest van Ollantaytambo en veruit het grootste: koperfanfares, gemaskerde dansers en stierengevechten, dagenlang.
• Inti Raymi (24 juni) — het Incazonnefeest, opgevoerd in Cusco maar in de hele regio voelbaar, en de drukste week van het jaar.
• Fiestas Patrias (28–29 juli) — de Peruaanse onafhankelijkheid, wanneer binnenlands toerisme piekt en de prijzen stijgen.

Een paar woorden die helpen